RSS  

ويژگي و چگونگي توليد بيوگاز ‏

بيوگاز به نام گاز مرداب نيز شهرت يافته با تركيبي از متان ‏‎(CH4)‎‏ و دي اكسيدكربن ‏‎(CO2)‎‏ و بوي ‏قابل تشخيص مانند تخم مرغ گنديده . سبك تر از هوا مي باشد و طبق مطالعات انجام گرفته در هندوستان آناليز ‏بيوگاز در جدول زير ذكر گرديده كه ميزان درصد گاز متان آن بستگي به دماي هاضم داشته و هر چه دماي هاضم ‏پايين تر باشد درصد متان آن بيشتر و ارزش حرارتي بالاتري دارد ولي ميزان گاز توليد شده كمتر است . بيوگاز ها ‏به دو دسته زير تقسيم مي شوند.‏
‏1.‏ بيوگازهاي با بار آلي ورودي زياد
‏2.‏ بيوگازهايي با بار آلي ورودي کم
دستگاهاي فوق داراي تفاوتهايي در ميزان گاز توليدي، زمان ماند و نحوه راهبري مي باشند.‏

جدول تركيبات بيوگاز

دماي احتراق بيوگاز حدود 700 درجه سانتيگراد (دماي احتراق گازوئيل 350 درجه سانتيگراد و نفت و پروپان ‏‏500 درجه سانتيگراد ) و دماي شعله حاصل از آن 870 درجه سانتيگراد است . بيوگاز مانند ساير سوخت هاي ‏گاز قابل احتراق بوده و با نسبت 1- 20 با هوا مخلوط شده و سرعت اشتغال آن بالا مي باشد . ارزش حرارتي آن ‏در حدود 6 كيلووات ساعت بر مترمكعب است (يعني برابر ارزش حرارتي نيم ليتر سوخت گازوئيل) كه در جداول ‏بعدي خواص بيوگاز نسبت به گازهاي سوختي و ساير سوختها مقايسه شده است . فشار لازم و مطلوب براي ‏پخت و پز با بيوگاز بين 5 تا 20 سانتيمتر ستون آب مي باشد . ارزش حرارتي متان خالص در حدود 9000 کيلو ‏کالري بر متر مکعب مي باشد.‏

واکنشهاي شيميايي و بيولوژيکي بيوگاز ‏

مرحله اول:‏
در طي اين مرحله مواد آلي پيچيده با وزن ملکولي زياد مانند پروتئين، سلولز و کربوهيدراتها به ملکولهاي ساده ‏تري همچون اسيدهاي آمينه، منوساکاريد و اسيدهاي چرب تبديل مي شوند.‏
مرحله دوم:‏
در طي اين مرحله ترکيبات مونومري با وزن ملکولي کم به ترکيبات واسطه مانند پروپيانات، بوتيرات، فورمات ‏و متانول تبديل مي شوند.‏
مرحله سوم:‏
باکتريهاي استوژنيک تمام ترکيبات فوق را به اسيد استيک، هيدروژن و دي اکسيد کربن تبديل مي کنند.‏
مرحله چهارم:‏
تمام ترکيبات مرحله قبل به متان تبديل مي شوند.‏

کليه مراحل فوق توسط باکتريهاي بي هوازي اختياري به انجام مي رسد به غير از مرحله چهارم که توسط ‏باکتريهاي بي هوازي مطلق انجام مي گيرد.‏
نسبت کربن به ازت در مواد ورودي به راکتور مهم مي باشد که اين نسبت بايستي در حدود 30 – 40 به يک ‏در نظر گرفته شود.‏
به خاطر حساسيت بالاي باکتري هاي متان ساز به ‏PH‏ بايستي ‏PH‏ را در حدود 5/7 الي 7/7 نگهداشت ‏که براي اين عمل مي توان ميزان قليائيت را در حدود 1500 تا 7500 ميلي گرم در ليتر کربنات کلسيم حفظ ‏کرد تا ظرفيت تامپوني خوبي در راکتور ايجاد گردد. در صورتي که ‏PH‏ به کمتر از 5/5 برسد باکتريهاي متان ‏ساز غير فعال مي گردند.‏
ميزان گاز توليدي در حدود 5/0 الي 75/0 متر مکعب به ازاي هر کيلوگرم جامدات فعال هضم شده مي باشد. ‏بطور معمول ميزان بار گزاري راکتور بيوگاز در حدود 6/0 الي 6 کيلوگرم به ازاي هر متر مکعب از فضاي ‏راکتور مي باشد.‏

ابهام در تئوري هاوكينگ !



در ساده‌ترين توضيح ، طبق تابش هاوكينگ انرژي توليد شده در خلاء در افق رويداد سياه‌چاله‌ها كه نتيجه اصل عدم قطعيت است ، موجب توليد ذرات و پاد ذرات مي‌شود . يكي از اين ذرات به داخل سياه‌چاله سقوط مي‌كند و ديگري قبل از آنكه توسط سياه‌چاله جذب شود ، فرار ميكند در نتيجه اين فرايند ، مشاهده ميشود كه سياه‌چاله در حال تابش ذرات است . به بيان ديگر ميتوان چنين استنباط نمود كه در خارج سياه‌چاله يك زوج ( مثلا الكترون - پوزيترون ) توليد مي‌شود ، پوزيترون به درون سياه‌چاله سقوط ميكند و معادل جرم خود از سياه چاله را نابود و در كل تبديل به انرژي ميشوند و دومي ( الكترون ) مي‌گريزد .



ايرادهاي اين نظريه چيست ؟

1- همانطور كه ميدانيم اين نظريه و بسياري از نظريات ديگر بر پايه بعضي از اصول و مفاهيم نسبيت بنا نهاده شده‌اند . با فرض اينكه رابطه هم ارزي جرم و انرژي نسبيت درست و جهان شمول باشد ، درست است كه مقداري از جرم سياه‌چاله طي اين فرايند نابود ميشود ولي انرژي فرايند نمي‌تواند از ميدان گرانشي سياه‌چاله بگريزد و مجبور است كه در آن محبوس شود و چون جرم با انرژي هم ارز است ، پس كاهشي در جرم كلي سياه‌چاله مشهود نخواهد بود ، بلكه جرم كلي سياه چاله به دليل ورود ماده خارجي و افزايش انرژي همواره رو به فزوني خواهد گذاشت ، براي اينكه وجود ذرات با جرم و انرژي منفي پيشگويي معادله ديراك بود كه فقط در قسمت وجود ذرات با بار قرينه ( پاد ) براي ذرات با بار طبيعي درست از آب در‌آمد و تا به امروز چيزي به نام ذرات با جرم و انرژي منفي توجيه علمي و فيزيكي ( آزمايشگاهي ) پيدا نكرده است . اين فرايند جذب پاد ذرات توسط سياه چاله تا جايي ادامه مي‌يابد كه گرانش سياه چاله به علت انهدام تدريجي ماده بدنه آن كم شده و انرژي محبوس توان فرار و گريز را داشته باشد . يعني سياه‌چاله در نهايت منفجر ميشود و مقدار بسيار زيادي از انرژي به صورت امواج الكترومغناطيس را آزاد مي‌كند كه تا به امروز چنين چيزي مشاهده و گزارش نشده است . اگر اين نظريه حقيقت داشت ، جهان مدتها پيش به پايان خود رسيده بود . پس ميتوان نتيجه گرفت كه سياه چاله‌ها طبق اين نظريه توان تبخير تدريجي را ندارند ، براي اينكه اين پديده براي دوام و استمرار كيهان مخاطره آميز است . اين اشكال از اينجا ناشي ميشود كه نسبيت مشخص نكرده است كه انرژي با ماده هم ارز است و يا اينكه مساوي و برابر ، يعني مشخص نيست كه آيا انرژي خود جرم دارد و يا بعد اينكه تبديل به ماده شود داراي جرم خواهد بود و برعكس . و اين مسئله خود يكي از نقاط ضعف نسبيت است كه همواره در معادلات فيزيكي نيز وارد ميشود ، به طور مثال ميتوان قائل شدن جرم نسبيتي براي فوتون و اندازه گيري مقدار آن و آنهم با اجرام و انرژي‌هاي مختلف را نام برد كه يكي از بارزترين نمونه‌ها است .

2- همانطور كه در مبحث ( وارونگي ميادين الكتريكي ، توجيهي جديد براي توليد زوج ماده - پاد ماده . بر خلاف انتظار ما ، ماده - پاد ماده يكديگر را نابود نمي‌كنند ! ) توضيح داده شد ماده - پاد ماده همديگر را نابود نمي‌كنند بلكه پاد ماده بعد از برطرف شدن وارونگي ميدانش ، مجددا به ماده تبديل شده و در نهايت زوج ماده تشكيل ميشود . پس ميتوان نتيجه گرفت كه در اين صورت نه تنها از جرم سياه چاله كاسته نخواهد شد بلكه همواره به جرم آن نيز افزوده ميشود .

3 - اما ايراد بسيار مهم اينكه همانطور كه در مبحث ( توجيه خصوصيات و رفتارهاي عجيب و دوگانه سياه چاله‌ها و ستارگان نوتروني ) توضيح داده شد ، بعلت سرعت زاويه‌اي ( دوران ) اين اجرام ، شكل آنها كاملا به صورت كره نيست و چيزي شبيه تورس است . به علت وجود و حضور پروتونها در بدنه اين سياه‌چاله‌ها ، اين اجرام به شدت باردار بوده و بار الكتريكي آنها از نوع مثبت است . چون اين اجرام سماوي نيز اسپين دارند پس ميادين گرانشي و الكتريكي پيرامون آنها دوران پيدا كرده و ساختار كلي يك جرم نوتروني به صورت زير خواهد بود !



شكل فوق نماي پرسپكتيو جرم دوار نوتروني را نشان ميدهد ، مارپيچ‌هاي بنفش رنگ كه جهت تاب خوردن آنها هم جهت با دوران ميدان الكتريكي است ، مسير ورود ( سقوط ) ذرات باردار منفي به داخل جرم نوتروني و همچنين خروج ( پرتاب ) ذرات باردار مثبت را نشان ميدهد ، براي اينكه ما به صورت قراردادي امتداد نيروها و يا بردارهاي ميدان الكتريكي مثبت را از داخل به خارج ميدان در نظر مي‌گيريم . براي واضح بودن رسم ، فقط يك سطح از سه ميدان گرانشي ، الكتريكي و مغناطيسي رسم شده است و ميتوانيم شكل فوق را در تمامي ابعاد توسعه دهيم . در حقيقت چنين به نظر ميرسد كه يك جرم نوتروني باردار دوار براي ذرات باردار همانند يك شتاب دهنده فوق‌العاده قوي نجومي عمل ميكند و يك ابر جت مكش و پرتاب ذرات باردار در فضاست ، ولي يك جرم نوتروني براي نوترونها صرفا جذب كننده به نظر ميرسد ، و علت آن اين است كه قدرت ميدان الكتريكي و مغناطيسي يك جرم نوتروني باردار به مراتب بيشتر از قدرت ميدان گرانشي آن است و در اين حالت بخصوص ، گرانش جرم نوتروني نمي‌تواند آنچنان بر ذرات باردار تاثير گذار باشد ، بلكه در نهايت اين ميدان الكترومغناطيسي جرم نوتروني است كه ميتواند براي ذرات باردار تاثير گذار و تصميم گيرنده باشد . يك جرم نوتروني دوار ، همچون شتاب دهنده مغناطيسي ( مداري يا چرخشي ) به ذرات باردار انرژي و شتاب مي‌دهد .

ناسا با همكاري جمعي از دانشمندان ايتاليايي با استفاده از داده‌هاي ارسالي فضا پيماي "سويفت" براي اولين بار توانست نوع موادي كه از سياه چاله‌ها به خارج از آن پرتاب مي شوند را مشخص كند . مواد موجود در اين فورانهاي سياه چاله‌اي عموما در كوازارها و ساير اجرام سماوي نيز ديده مي شوند . اين مواد اغلب با سرعت نور به خارج پرتاب مي شوند . اين تيم تحقيقاتي موفق به گشودن معمايي شده است كه پيشينه آن به دهه هفتاد ميلادي بر مي گردد .

فورانهاي مواد سياه چاله‌اي عموما مرزهاي كهكشانها را براي صدها هزار سال نوري در مي نوردند . دانشمندان اكنون همگي بر اين ايده اتفاق نظر دارند كه مواد فوراني يا بايد از الكترون و پوزيترون تشكيل شده باشند و يا از الكترون و پروتون . البته اطلاعات حاصله از فضا پيماي "سويفت" شواهدي دال بر وجود پروتون در اين مواد را دارد . اين تيم در مسير تحقيقات خود به فوتونهايي برخورد كرده است كه پس از رسيدن به حداكثر10 keV دچار افت انرژي مي شوند اين همان فوتونهاي اشعه ايكس است كه تا 10 keV به اوج انرژي خود مي رسند و سپس افت مي كنند . اين كشف وجود زوجهاي الكترون - پوزيترون را رد مي كند . اطلاعات حاصله از فضا پيماي "سويفت" كاملا درست است و توجيه نظري دارد ، اجرام نوتروني ، پروتونها ( ذرات مثبت ) را پرتاب و دفع ولي الكترونها ( ذرات منفي ) را جذب مي كنند و علت آن در بالا و مبحث مورد نظر كاملا توضيح داده شده است ، پس طبق تئوري هاوكينگ اگر در افق رويداد يك سياه چاله ذرات و پاد ذرات ( الكترونها و پوزيترونها ) توليد شوند ، الكترون به داخل سياه‌چاله مكيده شده و بعد از تركيب با پروتون تبديل به نوترون ميشوند و بر جرم سياه چاله افزوده ميشود و پوزيترون در كنار پروتونهاي مثبت به بيرون سياه چاله پرتاب ميشود براي اينكه پوزيترون همانند پروتون بار مثبت دارد و هر چند كه پوزيتروني در اين تابشها مشاهده نشده است و ميتوان به اين نتيجه كلي رسيد كه در افق رويداد سياه چاله‌ها اصلا ذرات و پاد ذرات توليد نمي‌شوند . با توجه به اينكه اين تيم در مسير تحقيقات خود به فوتونهايي برخورد كرده است كه پس از رسيدن به حداكثر10 keV دچار افت انرژي مي شوند و اين همان فوتونهاي اشعه ايكس است كه تا 10 keV به اوج انرژي خود مي رسند و سپس افت مي كنند . اين كشف وجود زوجهاي الكترون - پوزيترون را رد مي كند براي اينكه طبق تعاريف فعلي توليد و واپاشي زوج توام با انتشار اشعه گاما صورت مي‌گيرد و اصولا تابش گاما در پيرامون سياه چاله‌ها به طور دائمي و پيوسته ديده نميشود ، بلكه پرتوهاي گاما به صورت نادر و لحظه‌اي ثبت شده‌اند ، آنهم به علت انفجار يك ستاره و تبديل آن به سياه‌چاله و يا ورود حجم قابل توجهي از مواد به داخل يك سياه چاله . از همه مهمتر تا كنون اين پرتوهاي پيش‌بيني شده نظريه هاوكينگ پيرامون سياه‌چاله‌ها كشف نشده‌اند و نمي‌توان مدركي براي تاييد اين تئوري ارايه نمود ، بلكه مشاهدات بيشتر در رد اين نظريه است ، براي اينكه پيرامون يك جرم نوتروني ميدان الكترومغناطيسي و گرانشي فوق‌العاده قوي حاكم شده است كه ميتوانيم به راحتي از انرژي نوسان خلاء يا انرژي نقطه صفر صرف نظر كرده و حتي آن را از ياد به بريم براي اينكه چگالي اين انرژي در مقابل شدت ميدان گرانشي و الكترومغناطيس سياه چاله همانند هيچ در مقابل بينهايت است . با فرض اينكه طبق اين نظريه در افق رويداد يك سياه چاله زوج پروتون - پاد پروتون هم توليد شوند و پروتون توسط سياه چاله به بيرون پرتاب شده و پاد پروتون به داخل سياه چاله جذب شود ، بعد از مدت كوتاهي وارونگي ميدان پاد پروتون برطرف شده و آن نيز به شدت به طرف بيرون رانده و پرتاب خواهد شد ، يعني همان چيزي كه فضا پيماي سويفت دريافت كرده است و اگر اينگونه هم نباشد به جمع پروتونهاي بدنه سياه چاله ملحق خواهد شد .

 

برگرفته از تالارهای گفتمان هوپا

 

شش حالت از ماده كشف شده!
1- جامد
2- مايع
3- گاز
4- پلاسما
5- حالت چگاليده بوزاينشتين
6- حالت چگال فرميوني

با ديگر فيزيك دانان جهان در بهار ۱۳۸۷ به تهران بيايد .

بر همکنشها - نیروهای اساسی

برهمکنش قوی

فیزیکدانان که هنوز از موفقیت تئوری الکتروضعیف دچار گیجی بودند، توجه خود را به حل نیروی قوی معطوف نمودند
منشا تئوری واکنش قوی به سال 1935 برمی‌گردد وقتی که فیزیکدان ژاپنی «هیدکی یوکاوا» پیشنهاد داد که پروتونها و نوترونها توسط یک نیروی جدید که توسط مبادله ذراتی به نام «پی مزون» خلق می‌شود در هسته اتم با یکدیگر نگه داشته می‌شوند
در دهه‌های 1950 و 1960 فیزیکدانان از شکننده‌های اتم در آزمایشگاه‌ها موفق به کشف صدها نوع از ذرات واکنش قوی که «هادرون»ها نامیده می‌شوند شدند(که شامل هم مزون و هم دیگر ذرات واکنش قوی مانند پروتون و نوترون می‌باشند
هیچکس نمی‌توانست بیان نماید چرا دنیایی که تا دهه 1930 بوضوح ساده بنظر می‌رسید به یکباره اینچنین پیچیده شد. زمانی تصور می‌شد که کل کائنات از چهار ذره و دو نیرو (الکترون، پروتون، نوترون، نوترینو، نور و گرانش) ساخته شده، اما فیزیکدانان با سیلی از هادرون‌های جدید که در آزمایشگاهها کشف شدند مواجه گردیدند. یک تئوری جدید نیاز بود تا به این هرج و مرج سر و سامان بدهد
در آن زمان «اپنهایمر» به شوخی گفت که "جایزه نوبل باید به فیزیکدانی داده شود که امسال یک ذره جدیدی را کشف نکرده باشد". تا سال 1984 بیش از دویست ذره جدید کشف شد
فیزیکدانان همانند «مندلیف» که تقریبا در یک قرن پیش قانون‌مندی عناصر طبیعت و تنظیم آنها در «جدول مندلیف» را انجام داد، شروع به جستجو برای تقارنی کردند که با آن بتوان همه هادرون‌ها را طبقه‌بندی کرد. در اوایل دهه 1960 «گل‌مان» نشان داد که می‌توان هادرون‌ها را در یک الگوی هشت‌تائی گروه‌بندی کرد. او همانند مندلیف توانست وجود و حتی خواص ذراتی را که تا آن زمان کشف نشده بودند، پیش‌گویی کند. اما اگر این الگو، قابل مقایسه با جدول مندلیف بود، در آن چه چیزهایی جای الکترون‌ها و پروتون‌ها را می‌توانستند بگیرند؟
بعدها کشف شد که این الگو به خاطر وجود ذرات زیرهسته‌ای که به آنها لقب کوارک دادند، بوجود می‌آید. در حقیقت با ترکیب سه نوع کوارک می‌توانستند تمام ذراتی که در آزمایشگاهها تولید می‌شدند را توصیف کنند

در کل شش نوع کوارک وجود دارد که دو تا دو تا شناخته می‌شوند

Up/down , charm/strange, top/bottom

بار الکتریکی کوارکها به صورت کسری می‌باشد، مثلا 3/1 و 3/2 ، هادرونها ازکوارکها تشکیل شده اند اگر چه کوارکها دارای بارهای الکتریکی کسری میباشند ولی هادرونی که از ترکیب آنها بدست میاید دارای بار الکتریکی صحیح ایست. کوارکها علاوه بر بار الکتریکی حامل یک نوع بار دیگر به نام «بار رنگی» نیز می‌باشند. نیروی مابین ذرات دارای بار رنگی خیلی قوی است ؛ به همین دلیل است که این نیرو نیروی قوی نامیده میگردد. ذرات حامل این نیروی قوی که بین کوارکها رد و بدل می‌شود، «گلئون»ها نام دارند. بار رنگی نسبت به بارالکترومغناطیسی دارای ماهیت متفاوتی است، گلوئون‌ها خودشان نیز دارای بار رنگی هستند که این امر موجب شگفتی بیشتر آنها می‌گردد زیرا برعکس فوتونها که ذرات حامل نیروی الکترومغناطیسی هستند می‌باشند، فوتونها با وجود اینکه حامل نیروی الکترومغناطیسی هستند ولی خودشان فاقد بارالکتریکی می‌باشند. از طرفی هادرون‌ها که از کوارکها تشکیل می‌شوند فاقد بار رنگی می‌باشند و از نظر بار رنگی خنثی هستند، به همین دلیل است که ما اثرات این نیروی قوی را فقط در بین هادرونها می‌بینیم. تئوری‌ای که این نیرو را توضیح میداد، «کرومودینامیک کوانتوم» نام داشت.
در سال 1974 ، «شلدون گلاشو» و «هوارد جرجی» تئوری‌ای پیشنهاد کردند که طی آن نیروی قوی با الکتروضعیف متحد می‌شد و آنرا «تئوری وحدت بزرگ» (گات) نامیدند.
این تئوری پیشگویی می‌کند که کوارک می‌تواند تبدیل به الکترون شود. این همچنین بدان معنا است که پروتون میتواند به الکترون تبدیل شود. زیرا پروتون از سه کوارک تشکیل شده است
هرچند تئوری گات پیشرفتی قابل توجه را در اتحاد نیروی الکتروضعیف با نیروی قوی عرضه می‌کرد ولی از لحاظ تئوری همچنان ناقص بود. بطور مثال این تئوری نمیتواند بیان کند که چرا سه کپی فامیل‌های ذرات (خانواده‌های الکترون، میون و تائو) وجود دارند. بعلاوه ثابتهای قراردادی زیادی در تئوری وجود داشت

علیرغم مشکلات تئوری گات، فیزیکدانان هنوز معتقد بودند که ممکن است تئوری‌ای برای وحدت گرانش وجود داشته باشد

الکتروضعیف

در 1971 یک تئوری جدید میدان کوانتوم وارد صحنه شد که می‌توانست نیروی هسته‌ای ضعیف و الکترومغناطیس را با هم متحد کند. برای اولین بار از زمان ماکسول یعنی تقریبا صد سال، نیروهای طبیعت قدمی دیگر به طرف وحدت برداشتند. یکبار دیگر اسرار معما تقارن مقیاس بود.
واکنشهای ضعیف مربوط به رفتار الکترونها و شرکای آنها بنام نوترینوها می‌باشد. از تمام ذرات کائنات، نوترینو شاید نادرترین آنها باشد، زیرا شدیدا فرّار می‌باشد. نوترینو، بار و احتمالا جرم ندارد و بسیار بسیار سخت آشکار می‌باشد
در سال 1933 فیزیکدان بزرگ ایتالیایی انریکو فرمی، اولین تئوری جامع از این ذرات فرّار که نوترینو (ذرات کوچک خنثی به زبان ایتالیایی) نامید، به طبع رساند
تجارب در ارتباط با نوترینوها بسیار مشکل بود زیرا نوترینوها خیلی نافذند و از حضورشان هیچ ردی به جا نمی‌گذارند. در حقیقت آنها می‌توانند بسهولت به داخل کره زمین رخنه نمایند و از طرف دیگر زمین خارج شوند. در واقع اگر تمام منظومه شمسی پر از سرب سخت بود، بعضی از نوترینوها قادر بودند حتی به آن حصار مستحکم نیز رخنه نمایند
وجود نوترینو نهایتا در سال 1953 در یک تجربه بسیار مشکل در حین مطالعه تشعشعات فراوان خلق شده توسط رآکتور هسته‌ای تائید شد
از زمان کشف، سالها مخترعین سعی نمودند تا به استفاده‌های عملی نوترینو فکر نمایند. بیشتر این افراد جسور مایل بودند تا یک «تلسکوپ نوترینو» بسازند. با این تلسکوپ ما می‌توانیم مستقیما در داخل صدها کیلومتر صخره‌های سخت جستجو کنیم، هر کس اهدافی نظیر این برای تلسکوپ پیش‌بینی می‌کرد. ایده تلسکوپ نوترینو مسلما بسیار خوب است، اما یک مانع وجود دارد: از کجا ما می‌توانیم فیلم عکاسی پیدا نمائیم که بتواند نوترینو را متوقف کند؟ هر ذره‌ای که بتواند به تریلیونها تن صخره رسوخ نماید براحتی می‌تواند به فیلم عکاسی هم نفوذ کند.
پیشنهاد دیگر خلق یک «بمب نوترینو» بود.فیزیکدان هانیز پاجلز می‌نویسد که این یک اسلحه مطلوب صلح‌طلب می‌باشد. مانند یک بمب که می‌توند براحتی جانشین بمب هسته‌ای مرسوم باشد؛ این بمب با سر و صدا منفجر شده و منطقه مورد هدف را با سیلی عظیم از نوترینو‌ها بمباران می‌کند، بعد از اینکه همه را ترساند، نوترینوها بدون هیچ صدمه‌ای از میان همه چیز عبور می‌کنند
علاوه بر نوترینو، اسرار واکنشهای ضعیف با کشف ذرات جدید مانند میون، عمیقتر شد. قبلا در سال 1937 وقتی که این ذره در عکسبرداری اشعه کیهانی کشف شد، بنظر درست شبیه الکترون می‌آمد اما بیش از دویست بار سنگین‌تر از آن بود. برای تمام مقاصد آن ذره درست یک الکترون سنگین بود. فیزیکدانان در سال 1962 با استفاده از شکافنده اتم نشان دادند که میون همچنین شریک مجزای خودش، نوترینوی میون را دارد. در سال

1978

 بار دیگر یک جفت برای الکترون کشف شد ولی اینبار سه‌هزار و پانصد بار سنگین‌تر بود و «تائو» نام گرفت با شریک مجزای خودش بنام نوترینوی تائو
فیزیکدانان حدس زدند که نیروی بین الکترونها و نوترونها توسط تبادل یکسری جدید ذرات به نام ذرات

W

 به جای

Weak

 ایجاد می‌شود

در اینجا هم تئوری درست با دیاگرامهایی شبیه دیاگرامهای فاینمن قابل توصیف بود، به جای جفت الکترون-پوزیترون، کافیست که الکترون-نوترینو را جایگزین کنیم و به جای فوتونها ، ذرات دبلیو بگذاریم
مشکل اینجا بود که تئوری با استفاده از تقارن مقیاس قابل بهنجارش نبود و تئوری با بینهایت‌ها درگیر بود. تا سالها فیزیکدانان درگیر آن بودند
تئوری یانگ-مایلز محتوی یک تقارن ریاضی جدید بود که به «واینبرگ» و «سالم» اجازه داد تا نیروهای ضعیف و الکترومغناطیس را به همان وضع با هم متحد کنند
فیزیکدانها بطور قوی باور کرده بودند که نیروهای ضعیف بصورت نزدیکی به نیروهای الکترومغناطیسی مربوط هستند، سرانجام آنها کشف کردند که در فواصل بسیارکوتاه ( درحدود 10 به قوه 18- متر ) قدرت برهمکنش ضعیف قابل برابری با برهمکنش الکترومغناطیسی است، به عبارت دیگر در سی برابر آن  فاصله قدرت برهمکنش ضعیف يك ده‌هزارم ( سه برابر ده به توان منفي هفده) برهمکنش الکترومغناطیسی است، درفواصل مثلا برای کوارکهای داخل یک پروتون یا نوترون ( ده به قوه منفي پانزده ) ، نیرو حتی از آنهم ضعیف‌تر است
فیزیکدانها نتیجه گرفته اند که درحقیقت نیروهای الکترومغناطیسی و ضعیف اساسا قدرتهای یکسانی دارند , این به این دلیل است که قدرت برهمکنش به طور قوی به دوعامل جرم ذرات حامل نیرو و فاصله برهمکنش بستگی دارد ، تفاوت مابین قدرتهای مشاهده شده آنها از تفاوت بزرگ در جرم ذرات

W

 و

Z

 که بسیار پرجرم هستند و فوتونها که تا آنجا که ما می دانیم فاقد جرم هستند ناشی می گردد

آیا شما در یک جهان ۳ بعدی زنگی میکنید؟

اگر پاسخ شما مثبت است كاملا در اشتباهيد!!!!

مغز انسان طي ساليان ساليان ساليان سال(!!!) قادر به درك سه بعد از فضا شده است. اما آيا فضا سه بعدي است؟ يا چهار بعدي؟ يا شايد اصلا يك بعد است؟؟؟؟

پاسخ اين سوال در زمان انيشتين اين بود:

ما در فضاي ۴ بعدي زندگي ميكنيم كه از سه بعد فضا و يك بعد زمان تشكيل شده است. هر ماده اي داراي جرم قدرت خم كردن اين ابعاد را دارد كه از اثرات اين خم شدن گرانش است.

اما آيا جهان واقعا ۴ بعديست؟؟؟

پاسخ اين سوال را نظريه ي ريسمان ميدهد كه به طور مفصل در آينده بحث خواهد شد.

                                             بابك محرابى